Des Moines — Konstitisyon Eta Iowa a kounye a nan yon nouvo vitrin ki fèt pou pi byen prezève dokiman ki gen 168 an an.
Konstitisyon Etazini an ekspoze an pèmanans nan biwo Sekretè Deta Iowa a, Paul Pate, ki te devwale nouvo pwosè a nan yon konferans pou laprès nan Kapitòl Eta Iowa a jedi.
Dapre Biwo Sekretè Deta a, yo te fabrike ansyen vitrin nan ane 1980 yo. Yon konpayi Iowa te fabrike nouvo vitrin nan epi li itilize panno acrylic ki reziste UV, tank desikan, tèmomèt ak igromèt pou asire ke kondisyon tanperati ki an sekirite yo kenbe andedan vitrin nan.
Dapre biwo Sekretè Deta a, Notch & Nail nan Johnston te fabrike nouvo kouvèti telefòn nan, Midland Plastics nan Des Moines te bay materyèl akrilik la, epi Mize Istwa Iowa a te sipòte pwodiksyon an.
Pete, ansanm ak Valerie Van Cutten, chèf Sosyete Istorik Eta Iowa a, te inogire nouvo ekspozisyon an.
“Nou fyè anpil pou nou prezante dokiman istorik sa a bay pèp Iowa a nan biwo nou an,” Pete te di nan yon deklarasyon. “Lè moun Iowa yo ka wè konstitisyon orijinal eta yo a an pèsòn, sa kreye yon koneksyon solid ant moun Iowa yo ak dokiman ki etabli dwa ak libète fondamantal yo. Li ka transfòme yon konsèp istorik abstrè an yon siyifikasyon pwofon.”
Nouvo vitrin nan gen ladan l tou tiwa ki ka itilize pou sere lòt dokiman istorik jan sa nesesè.
Nan yon konferans pou laprès jedi, Pete te montre youn nan bwat ki te gen yon liv anrejistreman tè ki dokimante transfè tè Iowa bay Prezidan Abraham Lincoln.
Malgre ke evènman jedi a te dewoule nan Rotond Kapitòl Eta Iowa a, Konstitisyon Iowa a ap ekspoze ankò an pèmanans nan Biwo Sekretè Deta Iowa a, ki sitiye tou nan premye etaj Kapitòl Eta Iowa a. Piblik la ka wè Konstitisyon an pandan lè travay nòmal yo (lendi jiska vandredi, 8:00 am pou rive 4:30 pm).
Senatè Iowa yo te vote yon pwojè lwa jedi a l'unanimite ki ta takse sigarèt elektwonik ak sache nikotin.
Pwojè Lwa Sena 1137 la pwopoze yon taks $1.15 sou chak katouch sigarèt elektwonik ak yon taks 6.8 santim sou chak sache nikotin. Taks sou sigarèt elektwonik yo, ki gen ladan likid yo, ta dwe 15% nan pri an detay la, alòske taks sou likid sigarèt elektwonik yo vann separeman nan katouch yo ta dwe 35%.
Ogmantasyon revni taks la pral sèvi pou finanse rechèch sou kansè. Dapre Rejis Kansè Iowa a, Iowa gen dezyèm pi gwo pousantaj kansè nan peyi a epi li se sèl eta ki gen yon ogmantasyon nan ka kansè.
Kounye a, Iowa takse pwodui tabak yo a 50% pri an gwo a. Taks la se $1.36 pou chak pake 20 sigarèt ak $1.70 pou chak pake 25 sigarèt.
Se Senatè Repibliken Mike Klemish ki soti Spearville, yon ansyen fimè li menm, ki te prezante pwojè lwa a. Li te eksprime enkyetid ke sigarèt elektwonik yo ta ka vin tounen yon premye pa nan direksyon pou elèv lekòl primè ak lekòl presegondè fimen sigarèt regilye.
“Mwen te konn fimen. Onètman, mwen toujou fimen detanzantan. Mwen pa sèvi ak sigarèt elektwonik; mwen fimen sigarèt òdinè,” Klemesh te di. “Li pi fasil pou elèv lekòl segondè yo kòmanse sèvi ak sigarèt elektwonik.”
Reprezantan plizyè konpayi tabak, tankou Philip Morris International ak Reynolds USA, te opoze pwojè lwa a, yo te diskite ke sigarèt elektwonik nikotin yo se yon altènatif mwens danjere pase pwodui tabak yo.
Mike Triplett, yon pòtpawòl pou òganizasyon ki baze nan Iowa a ki defann moun sispann fimen ak pwodui tabak, te di fimen lakòz kansè, alòske sigarèt elektwonik nikotin yo pa lakòz sa.
"Nou kwè li pa rezonab pou konpare aparèy ki mwens danjere pase fimen ak sigarèt mòtèl," Triplett te di.
Teres Hammes, ki soti nan Clean Air for All, te di sigarèt elektwonik ki gen nikotin toujou gen pwodui chimik toksik ki ka lakòz maladi tankou poumon pòpkòn, epi li te note ke itilizasyon sigarèt elektwonik pami adolesan nan Iowa pi wo pase mwayèn nasyonal la.
Harms te di, “Sigarèt elektwonik yo ka lakòz ekspozisyon a sibstans toksik; yo gen pwodui chimik tankou fòmaldeyid. Moun yo souvan konfonn sigarèt elektwonik ak sigarèt regilye paske kounye a nou pa gen lwa ki kontwole itilizasyon sigarèt elektwonik yo, paske yo relativman nouvo. Yo ka itilize nan plas piblik.”
Senatè Demokrat Claire Celsey nan West Des Moines, ki te fimen tou, te di li te desi ak presyon konpayi tabak yo t ap fè kont pwojè lwa a.
“Gren ki lakòz kansè yo danjere; yo ka fè jèn moun vin depann anvan menm yo reyalize domaj reyèl dwòg kache sa yo ka lakòz. Mwen panse nou ta dwe mete taks sou yo byen fò,” Searcy te di.
Pou plis pase 140 ane, The Gazette te bay moun Iowa yo nouvèl lokal apwofondi ak analiz inik. Abòne kounye a pou sipòte jounalis endepandan nou an ki genyen prim.
Dat piblikasyon: 5 janvye 2026
